Algemeen2 oktober 2020

6

De verloren kunst van lezen

In augustus schreef ik een betoog voor een van de vakken van mijn propedeuse. Het ging over lezen, want dat blijft toch mijn favoriete bezigheid. Ik schreef over het belang van, de nut en noodzaak. Vorige week zag ik de uitzending van Lubach over leescrisis (zie de link onderaan dit artikel), wat fantastisch om te zien! We hebben ontzettend gelachen, instemmend geknikt en zijn ons nog meer van bewust geworden dat lezen hoger op de agenda moet worden geplaatst. Van ons allemaal. Vandaar dat ik ook mijn bijdrage wil delen: De verloren kunst van lezen. Niet zo professioneel als de artikelen uit de landelijke dagbladen en tijdschriften, maar net zo gemeend.

Bron: https://www.cjp.nl/blog/2016/08/poezie-ik-snap-er-niks-van/78110/

Op een regenachtige herfstdag met opgetrokken benen in een comfortabele stoel bij het raam zitten. Een kopje thee staat binnen handbereik, op schoot ligt een klassieker zoals Pride en Prejudice van Jane Austen. Voor velen is dit geschetste beeld ouderwets en saai. Tegenwoordig zijn er op online platforms als TikTok, Instagram en Facebook een compleet digitale wereld voor handen om vrije tijd mee te vullen. Het lezen van boeken kost te veel tijd en is niet meer van deze tijd. Toch is het belangrijk voor ons. Sterker nog, het lezen van boeken is essentieel voor mensen in de hedendaagse maatschappij.

Wat onze samenleving nodig heeft

Onze huidige maatschappij kenmerkt zich door snelheid, continue veranderingen en de noodzaak van om ons hier op aan te passen. Tegenwoordig zijn we veel met ons zelf bezig en met de verwachtingen van de maatschappij. We moeten een carrière hebben, een geduldige ouder zijn, onze ouders bezoeken, sportief zijn en geen verjaardagen vergeten. Met andere woorden: het is druk in ons hoofd, hierdoor is het soms lastig om begrip op te brengen voor de mensen om ons heen.

Daarom is het lezen van boeken essentieel voor mensen in de huidige maatschappij. Door boeken te lezen wordt de sociale en emotionele ontwikkeling, zoals het empathisch vermogen ontwikkeld. Maar dat niet alleen, ook het voorstellingsvermogen wordt versterkt. Laten dit nu net de eigenschappen zijn die in de huidige samenleving zich niet vanzelf ontwikkelen, maar die wel nodig zijn om ons onder andere een gevoel van saamhorigheid te geven en sociale cohesie te versterken. Het lezen van boeken zorgt voor meer begrip en inlevingsvermogen waardoor men elkaar kan helpen en ondersteunen. Door te lezen wordt je dus ten eerste een beter mens.

Een stapje terug

Daarnaast zorgt het lezen van een boek voor rust en verdieping. We hebben we met onze telefoon op zak toegang tot vrijwel alle informatie. Continu worden we overspoeld met informatie zoals actualiteiten en het nieuws. Ook hebben we altijd toegang tot informatiebronnen. Op zich is dit best handig, bijvoorbeeld wanneer je tijdens een etentje niet op de naam van dat ene museum kunt komen. Of om te kijken welk weer het de volgende dag wordt. We zijn ingesteld om informatie te ontvangen, door alle prikkels krijgen onze hersenen echter geen moment rust. Thuis zijn we vaak ook op zoek naar informatie. Na het eten worden sociale media bijgehouden en vindt communicatie met familie en vrienden veelal digitaal plaats. Er wordt niet bewust een moment van rust gepakt.

Door een boek te pakken, kan je je terugtrekken uit de hectiek van de dag en onderdompelen in een verhaal of avontuur naar eigen keuze. In tegenstelling tot digitale media heb je voor het lezen van je boek niemand anders nodig, maar het kost wel concentratievermogen. Juist dit vermogen zorgt voor de focus die andere stoorzenders uit de dynamische samenleving blokkeert.

Multitasken

Toch zijn er mensen die zichzelf geen tijd gunnen om een boek te lezen en die voor andere varianten van ‘lezen’ kiezen. Denk bijvoorbeeld aan de beschikbaarheid van duizenden luisterboeken die gedownload en beluisterd kunnen worden via de bibliotheek of via speciale apps als Storytel. Op deze manier heeft men op de telefoon altijd een boek op zak om te luisteren. Het verschil met het lezen van een fysiek boek is echter de aandacht die er aan besteed moet worden. Bij het fysiek lezen is de aandacht alleen op het boek gericht. Bij het luisteren naar een boek kan de aandacht verdeeld worden over het lezen en mogelijke andere activiteiten, zoals autorijden of het huishouden. Juist die gerichte aandacht die bij het luisteren van boeken ontbreekt, is belangrijk om tot rust en verdieping te komen. Meer activiteiten tegelijk willen doen, het multitasken, om te ontspannen is een eigenschap van mensen die zichzelf geen tijd en rust gunnen om goed voor een boek te gaan zitten.

Het voordeel op de arbeidsmarkt

Naast het feit dat je door het lezen van boeken je persoonlijk ontwikkelt en de rust en verdieping vindt die nodig zijn om uit de hectiek van de dag te ontsnappen, positioneer je jezelf door te lezen ook beter op de arbeidsmarkt. Door te lezen worden namelijk informatie- en leesvaardigheden ontwikkeld. Deze vaardigheden zijn belangrijk in onze samenleving waarin zowel schriftelijk als digitaal op afstand wordt gecommuniceerd. Begrijpend lezen en communicatieve, schriftelijke vaardigheden zijn bij uitstek goed te gebruiken op het werk en in de maatschappij.

Lezen is waardevol

Het lezen van een boek kost weliswaar tijd, maar de tijd nemen om een boek te lezen is essentieel in onze samenleving die zich kenmerkt door snelheid en continue veranderingen. Het zorgt voor rust en verdieping, het creëert de mogelijkheid om je in een andere wereld onder te dompelen en je uit onze dynamische maatschappij terug te trekken. Het lezen stimuleert persoonlijke ontwikkelingen die nodig zijn voor het gevoel van saamhorigheid en versterkt de sociale cohesie. Lees daarom een boek!


Ook het kijken en lezen waard:

Waarom jongeren minder lezen (en niet omdat ze er te lui voor zijn)

6 thoughts on “De verloren kunst van lezen

  1. Goed verwoord hoor! Tijdens je studie zullen er nog wel meer essays van je verwacht worden. Ik vond het leuk om te doen. Het is voor mij ook een manier van doordenken en aandacht geven aan een specifiek onderwerp, waar ik zelf ook iets van leer terwijl ik er mee bezig ben. In deze drukke wereld geeft niet alleen lezen rust, maar ook schrijven. Is mijn ervaring.

    1. Dank je Jannie. Ik kreeg hiervoor ook 28 van de 30 punten in totaal. Het maken van een onderliggende argumentatiestructuur vond ik lastiger dan het daadwerkelijk schrijven.
      Het is ook wel leuk om te doen, het zorgt ervoor dat je op een bepaalde manier denkt en het standpunt goed leert onderbouwen.

  2. Helemaal uit m’n hart gegrepen, zo jammer dat er (zeker door jongeren) zo weinig gelezen wordt.

    Grappig, we ‘delen’ trouwens dezelfde studie, ik doe ook Cultuurwetenschappen. Neem aan dat jij ook Literatuur als verdieping hebt gekozen?

    Vr. gr. Madeleine :)

    1. Wat leuk! Hoe ver ben jij met de studie? Ik ben met de laatste vakken van de propedeuse bezig, daarna kies ik voor de verdieping cultuurgeschiedenis maar ga ook alle modules van letterkunde volgen voor de verbreding (denk ik nu). Jij hebt letterkunde gekozen? Ik ben zo benieuwd hoe jij het ervaart.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *