0

Dagen zonder eind van Sebastian Barry

Soms kies je een boek kiest om te lezen en je de auteur niet kent. Het risico dat je loopt is dat het boek tegen kan vallen, maar ook dat je aangenaam verrast wordt. En dat zijn de momenten waar ik zo van kan genieten. Dit had ik bijvoorbeeld met Dagen zonder eind van Sebastian Barry. Ik zag het boek voorbij komen als luisterboek en vanaf het moment dat ik ben begonnen met luisteren kon ik niet meer stoppen. Dat komt trouwens ook door het prachtige werk van Sander de Heer.

Dagen zonder eind Sebastian Barry

Sebastian Barry is een succesvol Ierse schrijver: zijn roman In het beloofde land won de Walter Scott Prize voor Historische Ficie en Een lange, lange weg is in negentien kranten verkozen tot Boek van het Jaar. Voor De geheime schrift ontving Barry onder meer de Costa book of the Year Award en een nominatie voor de shortlist van de Man Booker Prize.  Het oeuvre van Barry blijkt bijzonder te zijn. Iedere roman die hij schrijft kiest hij een ander hoofdpersoon uit de familie McNulty of Dunne. In Dagen zonder eind laat hij de Ierse Thomas McNulty aan het woord.

Dagen zonder eind

Thomas verlaat Ierland per boot naar Amerika. Zijn geboorteland heeft hem namelijk niets meer te bieden. Hij moet vluchten voor de hongersnood die het gevolg van de mislukte aardappeloogst (waarvoor de familie in De Onervarenen van Joke van Leeuwen ook vluchtte) het land teistert. Zijn familie heeft hij al verloren.

Eenmaal aangekomen in Amerika komt hij ergens in het Midwesten een jonge jongen tegen. Hij is ook alleen en probeert te overleven op straat. Zowel Thomas als John Cole beseffen zich dat de kansen om te overleven met zijn tweeën groter zijn dan dat ze alleen zijn. En dat blijkt: in een klein stadje van mijnwerkers krijgen ze het opmerkelijkste baantje ooit: ze moeten zich voordoen als jonge meisjes om de mijnwerkers na een lange werkdag te vermaken. En met vermaken wordt praten en dansen bedoeld. Maar jonge jongens worden groot en het wordt tijd dat ze verder trekken. Ze besluiten het leger in te gaan: ze worden betaald en er is eten. Als eerste worden ze ingezet tegen de indianen, het is een tijd waarin de jongens mannen worden. Ze zien lugubere gebeurtenissen die hun normen en waarden op scherp zetten maar bovenal ook het besef wat rechtvaardigheid is en wat niet.

Ze nemen het geadopteerde indianenmeisje Winona onder hun hoede, ze houden van haar als hun echte dochter. Wanneer de strijd tegen de indianen is gestreden nemen ze het meisje mee om een gezin te vormen. Wanneer de Burgeroorlog uitbreekt treden ze weer het leger in om voor het Noorden te strijden. En zo gaat de strijd met gruwelijkheden door. John en Thomas proberen naast het dagelijks overleven ook zichzelf en elkaar niet te verliezen.

Overleven in een verscheurd land

Barry laat Thomas gedurende het boek aan het woord. Hij laat hem alles vertellen wat hij wil vertellen over zijn leven, de goede en ook de slechte tijden. Thomas blijkt een nuchtere jongeman te zijn en ondanks dat hij de nuchterheid zelve is blijkt hij over een uitermate niveau van intelligentie te beschikken evenals een goede dosis lef. Hij neemt deel aan de slachtpartijen tegen de indianen, maar daarnaast is hij een echte observator. Hij kan empathie en compassie opbrengen, ziet en erkent verdriet aan beide zijdes. Zijn observaties, zijn gevoel en natuurlijk zijn levensloop vertelt hij in Dagen zonder eind.

Thomas doet dit in een prachtige poëtische schrijfstijl, maar te veel overbodige woorden te gebruiken. Hij is efficiënt en doeltreffend want zijn woorden komen goed over.

Zij die zwijgen liggen in de zwarte plooien van de dood

Ook laat hij zien dat hij een meester is in het gebruik van metaforen. Het boek is er, net als met die prachtige poëtische schrijfstijl, mee doorspekt zonder dat het teveel wordt.

Dan verandert het weiland met een grote uitbotting als een plotselinge infectie door voorjaarsbloemen in een eigenaardig vlammentapijt.

Menselijkheid en liefde te midden van moord en doodslag

Het is ook boeiend om te lezen hoe normaal Barry over niet alledaagse dingen schrijft. Als lezer ben je niet alleen getuige van de slachtpartijen en een gevaarlijke Amerika, maar ook over hoe een gezin een leven op wil bouwen te midden van een chaotisch en verdeeld land. Liefde overheerst, liefde is aanwezig maar tegen welke prijs? Barry geeft zijn personages menselijkheid mee, een soort oprechtheid en hoop in duistere tijden. Gelukkig zijn niet alle mensen zoals de moordzuchtige en machtsbeluste slechteriken. Het boek heeft een spannend slot, als lezer blijft je tot de laatste pagina geboeid.

Dagen zonder eind is een prachtig boek met een geraffineerde, poëtische schrijfstijl over het overleven in een verdeeld en verscheurd Amerika.

Vertaler: Jan Willem Reitsma

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *