0

Het eigen lot van Kenzaburo Oë

Toen de Japanse schrijver Kenzaburo Oë in 1963 zijn eerstgeboren zoon zag, wist hij niet wat hij zag. Uit het hoofd van het pasgeboren jongetje puilde namelijk de kleine hersentjes. Oë werd geconfronteerd met het mismaakte leven, met de keuzes die gemaakt moesten worden. Op dit verhaal, zijn eigen verhaal, is het boek Het eigen lot gebaseerd.

In Het eigen lot beschrijft Oë hoe de jonge hoofdpersoon Vogel een zoon krijgt die bij de geboorte een hersenbreuk heeft. De artsen laten de beslissing aan hem over of zijn zoon zal blijven leven of dat ze hem laten sterven. Hun eigen mening steken ze niet onder stoelen of banken. Van inlevingsvermogen blijkt weinig sprake te zijn, alle artsen lijken alleen vanuit hun vakgebied geïnteresseerd in het kleine jongetje.

Vogel schrikt enorm van het mismaakte kind; hij wordt er zelfs onpasselijk van en verafschuwd zichzelf hierom. Hij kan het niet helpen. Om het beeld van zijn netvlies te laten verdwijnen en de gedachtes uit zijn hoofd te verbannen zoekt hij troost bij een oude vriend: de whiskey. Ook zoekt hij een oude, excentrieke vriendin weer op.

De dagen na de geboorte worstelt hij met de beslissing die hij moet maken. Hij wordt onder druk gezet. Zoveel verantwoordelijkheid kan hij blijkbaar niet aan. Wat volgt is een regelrechte vlucht naar elders om maar aan zijn verantwoordelijkheid te ontkomen. Het liefst naar Afrika want dat is de plek waar hij het meest van droomt.

Hikari

Dat Vogel het alter-ego van Oë blijkt te zijn is niet geheel verrassend. Het verhaal is namelijk gebaseerd op zijn eigen ervaringen. Om maar even de geruststelling te geven: zijn eigen zoon heet Hikari en leeft nog steeds. Met dank aan zijn zoon (die voor inspiratie van dit verhaal zorgde) heeft Oë de Nobelprijs voor literatuur in de wacht gesleept.

Net als in het boek heeft het Oë veel moeite gekost zijn zoon te accepteren. Zijn zoon is zwakzinnig en autistisch maar bleek verrassend genoeg een uitmuntend componist van klassieke stukken te zijn.

Vluchten voor verantwoordelijkheid

Vogel vlucht dus voor de verantwoordelijkheid die hij als vader moet dragen. Op dat moment vind ik Vogel zwak en erger ik mij kapot aan de manier hoe hij met zijn vrouw en zoon omgaat. Er is sprake van zoveel besluiteloosheid dat ik hem het liefst een schop onder zijn kont zou geven. Blijkbaar moet Vogel tot inkeer komen en daar neemt hij ruimschoots zijn tijd voor. Het kost hem veel whiskey, bizarre gesprekken met vriendin Himiko die ik niet altijd even goed kon volgen. Vogel worstelt met het verleden, zijn werk en zichzelf. De geboorte van zoon heeft aardig wat in gang gezet. De bevestiging dat hij nooit verantwoordelijkheid heeft moeten nemen, dat hij altijd onder de vleugels van anderen leefde. De keuzes ook door anderen liet maken. Nu is hij aan zet.

Het voelde dan ook als opluchting wanneer Vogel voor zichzelf kiest: met de vuist op tafel slaat en daardoor een keten van gebeurtenissen in gang zet. Verbaasde blikken, bewondering maar ook onbegrip. Het zit er allemaal in.

Oë weet de gebeurtenissen in het leven van jonge Vogel oprecht te beschrijven ondanks dat deze niet zo rooskleurig zijn. Het is eerlijk geschreven en omdat hij zich zo openstelt ontstaat er meer waardering voor ouders die voor een dergelijke ingrijpende gebeurtenis staan.

Het eigen lot is een bizarre vertelling over de onzekerheid die ontstaat bij levensbepalende momenten in het leven waarmee men geconfronteerd kan worden. Het schetst een opmerkelijke vlucht in een net zo intrigerende Japanse maatschappij.


Dit boek telt mee voor mijn Read the world project.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *