Romans en literatuur

Zomervacht van Jaap Robben

In september kwam Zomervacht uit, de nieuwste roman van Jaap Robben. Een verhaal dat gaat over een eenzame jongen in moeilijke omstandigheden. Vergelijkbaar met zijn kaskraker Birk.

Zomervacht van Jaap Robben

Brian is een 13-jarige jongen die samen met zijn vader en hun twee honden in een stacaravan woont op een plek waar je normaal geen kinderen wilt laten opgroeien. Zijn vader is een sjacheraar, handelt en heeft weinig mededogen voor de mensen in zijn omgeving. Overal ziet hij handel in.

Eens in de zoveel tijd gaat vader Maurice met Brian op bezoek op Lucien, de oudere broer van Brian. Hij is verstandelijk en fysiek gehandicapt en woont in een tehuis. Het bezoek bestaat meestal uit een korte ontmoeting waarna vader een kopje koffie gaat halen en Brian bij zijn broer achterblijft. Dit is al het eerste verschil dat zichtbaar wordt tussen vader en zoon: de zorgzaamheid en oprechte interesse. Waar vader het bestaan van Lucien het liefst ontkent of negeert, is Brian zorgzaam en wil vaker bij zijn broer zijn. Misschien ook in de hoop daar zijn moeder te treffen die hij al in geen tijden heeft gezien.

Het tehuis is aan het verbouwen en voor Lucien moet een tijdelijk onderkomen worden gezocht. Maurice wil hier niets van weten maar bedenkt zich wanneer hij hoort dat hier een vergoeding tegenover staat. En zo gaat het. Het bed van Maurice wordt buiten gezet vanwege ruimtegebrek en de zorg wordt volledig overgelaten aan Brian. Gelukkig is daar Emile, de bewoner die tijdelijk de caravan bij hen in de buurt bewoont. Hij is daar met zijn aquarium ingetrokken en er ontstaat een vertrouwensband tussen hem en Brian.

Puberdilemma’s

Brian is een jonge jongen die lonkt naar avontuur. Het is zomervakantie en daar wil hij optimaal van genieten. Hij ontdekt de wereld om zich heen, maar ook zichzelf. Wanneer hij een seksuele verliefdheid ontwikkeld voor Selma, een medebewoner van Lucien, wordt de zorg voor Lucien kwetsbaar. Zijn dilemma (het volgen van hart of hoofd) is begrijpelijk, hoezeer de verliefdheid dan ook grensoverschrijdend is.

Dit maakt Brian menselijk, ik merk dat ik veel sympathie voor hem heb. Zijn levensomstandigheden (zijn egoïstische vader, zijn afwezige moeder en de erbarmelijke omstandigheden waarin hij leeft) zorgen voor begrip dat hij contact opzoekt. Dit doet hij bijvoorbeeld met Emile, maar dus ook met Selma op wie hij verliefd is en over fantaseert.

De keuzes die Brian maakt hebben gevolgen voor de zorg van Lucien. Toch kan Brian niets aangerekend worden, zijn keuzes maakt hij in de overtuiging het beste te doen. Hoe schrijnend de situatie rond Brian ook wordt, hij lijkt altijd het positieve te zien en zal nooit iemand kwaad doen uit eigen wil. Het is net als bij wespen, ze steken niet als jij ook niets doet.

Fijngevoelig

Robben heeft een zeer verfijnde wijze van schrijven en vertellen. Hij verbindt op een mooie wijze psychologische elementen aan een verhaal. Zo beschrijft hij op integere wijze hoe de zorg voor een gehandicapte zoon kan zijn, hoe moeilijk het is voor de ouders en voor broers en/of zussen. Dat het soms lastig is, ondanks dat er sprake is van veel liefde. Ook het opvoeden is een uitdaging en iedere ouder geeft daar een eigen invulling aan. Hoe welwillend zij ook zijn, soms is de aanpak niet de beste.

De band tussen ouders en kinderen is complex en Robben heeft dit thema in zowel Birk en Zomervacht centraal staan. Hoe goedbedoeld de intenties van Maurice ook zullen zijn (laten we vooral positief blijven), vanaf het begin is al een neerwaartse spiraal ingezet. Het maakt het verhaal beklemmend, ontroerend en schrijnend. Maar bovenal is het een geweldig verhaal dat geschreven is in een prachtige schrijfstijl.

2 thoughts on “Zomervacht van Jaap Robben

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *