Romans en literatuur

De man van veel – Karin Amatmoekrim

Soms heb je dat. Dan koop je een boek in de ramsj en ontdek je een ongekend goed boek van een voor jou onbekende auteur. Dat had ik met De man van veel van Karin Amatmoekrim.

In De man van veel beschrijft Karin Amatmoekrim het leven van de Surinaamse Anton de Kom. Het blijkt in zijn prachtige thuisland een held te zijn, maar om eerlijk te zijn had ik nog nooit van hem gehoord. Erg zonde want Anton is een strijder, een idealist die meer eer zou moeten krijgen dan hem toekomt.

Strijden voor gelijkheid

Anton zette zich in voor gelijke behandeling, voornamelijk tegen de onderdrukking van Surinaamse arbeiders begin vorige eeuw. Niet iedereen neemt hem dit in dank af; het veroorzaakt onder andere een enorme rel wanneer hij zonder proces wordt vastgehouden. Hij wordt naar Nederland verbannen en zal zijn mooie, prachtige warme thuisland niet meer zien. Helaas heeft Anton de grootste moeite om met het incident, de catastrofale gevolgen en de ongelijke behandeling te moeten leven. Het is uiteindelijk de oorzaak dat hij opgenomen moet worden in een psychiatrische kliniek. Het is in de kliniek waar hij terugblikt op zijn leven; op de mooie, maar ook op de moeilijke perioden vol verdriet, paranoia en wantrouwen.

‘Wat ziet u?’ vroeg de arts.

En hij antwoordde: ‘Ik zie wanhoop.’

Anton de Kom; de held van Suriname

Amatmoekrim weet op zeer treffende wijze het leven van De Kom te beschrijven. Het is een geromantiseerd verhaal dat gebaseerd is op een bestaand persoon. Het leest alsof je continu bij De Kom op de schouder zit en in zijn hoofd mag gluren naar zijn gedachten. Hierdoor begrijpen we beter de oorzaak en het gevolg van zijn psychische problemen. Het maakt hem tot een tastbaar mens. Een warm en goed mens maar die zich niet meer kan uiten als vroeger. Anton verliest zichzelf en het begrip van zijn familie. Het is pijnlijk om te lezen dat de liefde er is, maar dat er op twee verschillende golflengtes wordt gesproken.

Het verhaal is zo geloofwaardig geschreven dat het een enorm gevoel van compassie oproept, maar ook woede en verbazing voor de ongelijke behandeling, de onmenselijke behandeling. De schrijfstijl is beeldend, een tikkeltje poëtisch maar het treft haar doel feilloos; het boeit de lezer van begin tot eind. Het toont zoveel ingetogen kwetsbaarheid dat het elke lezer zal ontroeren. Prachtig!

6 thoughts on “De man van veel – Karin Amatmoekrim

  1. Het waren niet zomaar arbeiders maar contractarbeiders die op basis van racistische motieven de plekken van slaven in moesten nemen in Suriname, maar ook andere Europese koloniën. De omstandigheden waren dan ook hetzelfde als die van de slaven. Anton de Kom hoort in elk Nederlands schoolboek te staan, maar zover is Nederland helaas nog lang niet. Dat maakt dit werk juist zo ongelooflijk belangrijk en waardevol.

    De problemen in onze voormalige kolonie Suriname en die onder de bevolking hier met wortels daar zijn zondermeer ontstaan ten gevolge van de koloniale tijd en de slavernij/contractarbeid. Ook het probleem met zwarte piet heeft zijn wortels in diezelfde tijd.

    Dit boek is een langverwachte aanzet tot erkenning van deze geschiedenis, wil Nederland werkelijk ooit van enige echte culturele en beschaafde waarde zijn.

    1. Bedankt voor je uitgebreide reactie en aanvulling op mijn bespreking! Ik ben het met je eens dat we er veel meer over moeten lezen en weten.
      Jannie ( http://mijnboekenkast.blogspot.com) vindt dat ook en organiseert daarom deze maand De maand van de Surinaamse literatuur. Ik raad je aan haar blog echt in de gaten te houden, hierop verschijnen blogs en verwijzingen naar andere bloggers die schrijven over Surinaamse literatuur. Momenteel lees ik zelf Tenzij de vader van Amatmoekrim.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *