Romans en literatuur

De trooster van Esther Gerritsen

De trooster van Esther Gerritsen gaat over de rustige Jacob die als conciërge in het klooster woont en werkt. Hij leeft voor zijn werk en zijn plek tussen de broeders, waar hij officieel geen onderdeel van uit maakt. Hij heeft weinig contact met de mensen die het retraitecentrum bezoeken. Maar dat maakt Jacob niet zo heel veel uit, altijd al heeft hij aan de rand van de samenleving geleefd. Door zijn scheve gezicht is hij eraan gewend dat hij altijd een andere plek in een groep inneemt.

Door de komst van Henry Loman, een uit zijn functie verheven politicus, verandert het leven van Jacob. Ondanks dat Jacob geen broeder is, kiest Henry hem uit als zijn begeleider tijdens zijn verblijf in het retraitecentrum. Jacob is vereerd dat iemand juist hém, de klusjesman, uitkiest als zijn vriend. Hij voelt zich gevleid, vereerd maar ook verantwoordelijk voor Henry. Het is een vriendschap dat scheve verhoudingen kent. Juist Henry zou tot bezinning moeten komen, maar het is juist Jacob die op scherp wordt gezet.

Doordat Henry zijn enige vriend ooit is, wordt zijn betrokkenheid bij Henry en zijn leven buiten proportioneel. Juist wanneer hij erachter komt dat Henry zonden heeft. Hij voelt zich de Verlosser, hij die alle zonden weg kan nemen. Het rustige leven van Jacob bestaat uit God, in alles ziet en voelt hij God. Zijn leven wordt surrealistisch, hij verliest zijn grip op de werkelijkheid.

En het simpele besef dat het kwaad nooit meer geen kwaad kan worden.

De trooster

Esther Gerritsen situeert een verhaal rond Pasen, waarin het lijden van Jezus en de wederopstanding worden beschreven haast parallel aan het verhaal van Jacob. Dit is een prachtige vertaling naar de hedendaagse maatschappij.

Het is zo bijzonder om de gedachten van Jacob te volgen, hoe hij zichzelf ziet maar ook hoe hij denkt dat anderen hem zien. Ontroerend om te lezen hoe hij zichzelf altijd als de hond van het gezin ziet. De kinderen die vroeger, door zijn scheve gezicht, niet met hem vadertje en moedertje wilden spelen, maar hij uiteindelijk wel mee mocht doen als de hond van het gezin. Het lijkt alsof hij zichzelf ook zo ziet tussen de broeders.
Door de komst van Henry Loman verschuiven deze rollen voor Jacob. Voor het eerst in zijn leven heeft hij het gevoel in het middelpunt te staan, hij is voor het eerst het belangrijkste in iemand zijn leven (althans, daar gaat hij dan van uit). Deze gedachte stijgt het naar zijn hoofd, met een geweldige scene als gevolg.

Je voelt en merkt dat Jacob de grip op de werkelijkheid verliest, maar het is nog steeds bijzonder om te lezen hoe hij soms twijfelt aan zichzelf. Hoe het hem verbaast dat de broeders hem op een gegeven moment misten en hem allemaal opwachten midden in de nacht. Wellicht besefte hij dat hij toch meer is dan de hond.

Ik vond het jammer dat ik het boek geluisterd heb, want Gerritsen heeft het verhaal met prachtige zinnen opgetekend. Tijdens het autorijden heb ik helaas niet te tijd om deze te arceren, te herlezen of over te schrijven. Wellicht moet ik het gewoon nog een keer lezen. De trooster van Esther Gerritsen is namelijk verrassend mooi.

1 thought on “De trooster van Esther Gerritsen

  1. Inderdaad een prachtig boek om te lezen, fijne bladspiegel ook met veel witruimte, haast symbolisch. Esther Gerritsen heeft in een interview in Trouw juist gezegd: “God is de ruimte die tussen ons in bestaat, een beetje zoals het wit tussen de regels… Dit klinkt heel abstract zeker? Maar het voelt wel zo.”
    Ik vond het een bijzondere ervaring om te lezen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *