Boeken van Nobelprijswinnaars, Romans en literatuur

Beminde van Toni Morrison

In 1993 ontving Toni Morisson de Nobelprijs voor de literatuur. Mede door Beminde werd Morisson wereldberoemd, voor dit boek ontving ze zelfs de Pulitzerprijs. Beminde is een heftig boek over slavernij en de gevolgen daarvan.

Het is 1873 en de slavernij loopt op het einde. Sethe is een ontsnapte slavin die met haar kleine dochter het leven probeert op te pakken. Dit gaat met vallen en opstaan, want het leven als slaaf heeft haar getekend. Sethe en haar dochter wonen samen met schoonmoeder in huisje 124.

De twee zoons van Sethe zijn allebei het huis ontvlucht. De reden hiervoor is dat hun kleine, overleden, zusje het huis en de inwoners terroriseert. Haar geest heeft wrok en is boos, ze is namelijk door haar moeder om het leven gebracht. De gevolgen zijn omvallende kasten, bewegende tafels en spiegels die barsten. Dit zijn echter nog maar de fysieke gevolgen. Vooral zusje Denver gaat gebukt onder de aanwezigheid van haar zusje. Haar moeder daarentegen ervaart het als een onontkoombare aanwezigheid. Ze probeert haar verschrikkelijke daad uit wanhoop te vergeten. Een wanhopige daad om haar liefdevolle dochter te behoeden voor hetgeen wat ze zelf heeft meegemaakt. De komst van haar vroegere huisgenoot, Paul D., zet huisje nr. 124 op scherp.

Taalkunstenares

Na het lezen van de eerste hoofdstukken wist ik niet zo heel goed wat ik met dit boek aan moest. Wat een warrig verhaal! Het blijkt een drempel te zijn om de gruwelijke wereld van de slavernij in te stappen. En dat is overweldigend, vooral in de eerste hoofdstukken komt er veel op je af.

Nadat je eenmaal gewend bent aan de schrijfstijl en de opbouw van het verhaal kan je de, haast chaotische, afwisseling in vertelperspectief en de ontelbare flashbacks waarderen. Want eigenlijk bestaat het boek uit twee delen: enerzijds het verhaal uit het heden en anderzijds het verhaal dat ongeveer 20 jaar daarvoor heeft plaatsgevonden. Dit tweede verhaal wordt door middels van flashbacks verteld en is verweven in het eerste verhaal. Tel daarbij nog de verschillende vertelperspectieven op van bijvoorbeeld zusje Denver, Sethe en Paul D. en de chaos lijkt compleet.

Het verhaal zit echter zo vernuftig in elkaar dat ik alleen maar bewondering kan hebben voor de wijze waarop Morisson dit prachtige, maar zeer ontroerende, verhaal heeft geschreven. De diepgang, de emoties maar ook de symboliek die ze in het verhaal heeft gevoegd zorgt voor kippenvel en een onderhuidse spanning.

Om een voorbeeld te geven: Sethe blikt vaak terug op een voor haar zeer pijnlijk moment dat haar moedermelk werd afgepakt. Voor haar betekent dit dat de mogelijkheid op binding met haar dochter wordt afgepakt. Ze baseert dit namelijk op haar eigen ervaring met haar moeder en zoogmoeder. Met behulp van moedermelk wordt de band tussen moeder en kind versterkt, moederliefde. Doordat ze de melk, die voor haar dochter bedoeld was, hebben afgepakt hebben ze haar de kans op binding ontnomen.

Ondanks dat het begin wat verwarrend is, vind ik Beminde een prachtig boek. Een moeder die haar dochter op een dergelijke gruwelijk wijze wil behoeden voor een verschrikkelijke toekomst. Hoe getekend ben je dan door je eigen verleden. Aan welke gruwelijkheden ben je dan blootgesteld en hoe onrechtvaardig is het leven geweest?

Beminde is indrukwekkend en prachtig tegelijkertijd. Meer kan ik er niet van maken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *