Romans en literatuur

Lelieblank, scharlakenrood van Michel Faber

Lalagè wees mij er al op: ondanks dat ik niet veel tijd heb om te lezen, lees ik toch aardig wat dikke boeken. Op vakantie, een paar weken geleden, was ik begonnen in het bijna 1000 pagina’s tellende Lelieblank, scharlakenrood van Michel Faber. Onlangs sloeg ik de laatste pagina om.

Sugar is een 19-jarige prostituee die eind 1800 in Londen een hard leven leidt. Als dochter van een madam heeft ze op jonge leeftijd kennis moeten maken met het leven van prostitutie. Om klanten zit ze niet verlegen, ze wordt zelfs benoemd in het boekje ‘Aan de zwier in Londen’  die onder de Londense mannen haast een bestseller lijkt. Het is een boek waarin ervaringen met prostituees beschreven en gewaardeerd worden. Zie het als een soort Consumentengids maar dan anders.

Met haar vlammende rode haren en haar eigenzinnige karakter is Sugar in trek. De Londense tamtam komt ook ter ore van de rijke parfumfabrikant William Rackham en na zijn eerste bezoek is hij tot over zijn oren verliefd op Sugar. Zo erg, dat hij haar helemaal voor zichzelf wil hebben; hij kan er maar niet aan denken dat andere mannen haar ook kunnen begeren.

Ondanks haar trieste, harde beroep, is Sugar niet op haar achterhoofd gevallen. In het geniep werkt ze aan haar roman waarin ze wraak neemt op alle mannen, want zij is van mening dat ze ze allemaal kent. Het is een soort autobiografie:

Het is het verhaal van een naakt, huilend kind dat tot een bol ineengerold onder een met bloed bevlekt laken het universum ligt te vervloeken. Het is de geschiedenis van omhelzingen die geladen zijn met haat en kussen die gelardeerd zijn met afschuw, van geforceerde onderworpenheid en het geheime verlangen naar wraak. Het is een opeensomming van liederlijke mannen, een lange rij van menselijk uitschot, stinkend naar gin, naar whiskey, naar bier, schunnig, met vettige nagels, slijmerige tanden en schele ogen, afgetakeld, lijkbleek, zwaarlijvig met korte beentjes, met haar op hun reet, met een reusachtige lul, stuk voor stuk wachtend op hun beurt om het allerlaatste beetje onschuld op te diepen en te verslinden.

De verliefdheid van William Rackham is Sugar niet onopgemerkt gebleven. Hij is een welgestelde man die geobsedeerd is door haar en thuis een psychisch labiele vrouw heeft zitten. Door deze kennis weet ze zich op doordachte wijze op te werken tot een heuse dame. Dit klinkt heel erg slinks, maar Sugar is allesbehalve dat.

Lelieblank, scharlakenrood

De openingszin van deze vuistdikke roman begint al bijzonder.

Kijk waar u loopt. Let goed op, u zult ogen en oren tekortkomen. De stad waarheen ik u voer is groot en verwarrend, en het is de eerste maal dat u hier bent.

Wat is de bedoeling van Faber? Waarheen word ik als lezer meegenomen? Het wekt de suggestie dat de verteller mij verschillende kanten van de stad Londen laat zien. Het maakt mij in ieder geval zo nieuwsgierig dat ik meteen wil doorlezen.

Gelijk blijk ik dan ook te krijgen wanneer de verteller mij langs bijzondere personages brengt die tezamen een volledig en realistisch beeld van Londen anno 1875 maken. Het zijn de hoertjes, de straatprostituees, een rijke zakenman met zijn psychisch zieke vrouwe en een intelligente prostituee die maar al wat te graag haar leven gedag wil zeggen en zint op wraak.

Wat heeft Faber deze personages op verbijsterende wijze ingetogen en beeldend op papier gekregen. Door de manier waarop je als lezer letterlijk bij de hand wordt genomen om kennis te maken met William, Sugar en het prachtige, maar ook smerige, Londen lijkt het net dat je door de woorden het beeld ook daadwerkelijk ziet. Wat een meesterverteller is Faber!

Het verhaal zelf kabbelt lekker voort, het is haast een soap maar van een heel ander kaliber dan menig soap op de Nederlandse televisie. Het heeft diepgang en niets wordt ontzien. We lezen over hoe men een zwangerschap voorkwam en hoe men omging met volle pispotten (gewoon door het raam naar beneden kiepen). Het is zoals het was, niets meer en niets minder.

En zo eindigt het verhaal ook. Net zoals het ook in het echte leven gaat, we ontmoeten mensen, gaan wellicht een tijd met elkaar om en we nemen op een bepaald moment weer afscheid. Het is net als een reis die ten einde is gekomen, het houdt een keer op. Het is geen spannend plot waarnaar Faber bijna 1000 pagina’s heeft toegewerkt en dat is ook niet nodig om dit een prachtboek te vinden. De veelvoud aan prachtige volzinnen, boeiende anekdotes van ijzersterke personages heeft sowieso een verslavende werking aan de schoonheid van dit boek.

4 thoughts on “Lelieblank, scharlakenrood van Michel Faber

  1. Ik heb zelf The Book of Strange New Things gelezen van Michel Faber, op aanraden van Lalagè, en dat vond ik wondermooi. Dus nu ben ik zeker van plan ook andere boeken van hem te lezen: al denk ik wel te beginnen met het iets dunnere Under my Skin. Daarna pas is deze dikke pil aan de beurt haha!

    1. Ook ik ben aangenaam verrast van zijn schrijfstijl en wil ook zeker meer gaan lezen! Misschien is Het boek van wonderlijke nieuwe dingen wel een goede tweede, gezien jouw mening…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *