Literatuur

Het smelt van Lize Spit

Hoe succesvol kan een debuutroman zijn? Lize Spit bewijst met het boek Het Smelt dat een debuut een weergaloos succes kan zijn. Het boek is inmiddels meerdere malen herdrukt, de vertaalrechten zijn aan verschillende buitenlandse uitgeverijen verkocht en de schijnwerpers staan onafgebroken te schitteren op deze jonge auteur. Door alle berichtgevingen was ik zeer nieuwsgierig geworden naar dit boek en onlangs heb ik het laatste deel in één ruk uitgelezen. Nog steeds zit mijn hoofd vol van het verhaal.

Het smelt

In Het smelt vertrekt de jonge Eva op een koude winterdag met een groot blok ijs in haar kofferbak vanuit Brussel naar haar geboortedorp Bovenmeer. Niet met heel veel plezier, maar met gepaste en doelgerichte terughoudendheid.

Eva heeft namelijk geen goede herinneringen aan Bovenmeer. In het benauwde dorpje heeft ze een groot deel van haar leven ietwat noodgedwongen doorgebracht samen met Pim en Laurens; de enige twee andere kinderen die in 1988 geboren zijn en met haar een klasje vormden. Ze noemden zichzelf de drie musketiers; één voor allen, maar helaas bleek dit niet allen voor een te zijn. Hoe ouder de kinderen worden, hoe schever de verhoudingen komen te liggen en hoe duidelijker en pijnlijk meer zichtbaar de verschillen tussen de jongens en Eva worden.

In de jonge lichamen van Pim en Laurens barst het van de hormonen en de interesse voor de andere sekse is dan ook groot. Eva is daarentegen een teruggetrokken meisje dat snakt naar liefde en genegenheid. Iets wat ze thuis niet krijgt. Thuis is ze vooral sterk om haar zusje te helpen die aan een dwangneurose en eetstoornis lijdt. Onder het regime van haar alcoholische ouders hebben Eva, haar zusje en broer het niet makkelijk thuis. Vooral Tesje, haar zusje, is met enige regelmaat het mikpunt van de kritische blik van haar vader en kan in zijn ogen niets goed doen. Door het psychisch zware leven thuis vlucht Eva vaak naar haar vrienden waarmee ze haar tijd doorbrengt. Maar ook daar vindt ze niet wat ze zoekt. Eva is eenzaam, ongelukkig en verschrikkelijk onzeker.

Ik was zelfs geen vijfde wiel, maar de reserveband die goed verborgen zat onder in de koffer en waarvan men hoopte hem nooit te hoeven bovenhalen.

De verhoudingen tussen Pim, Laurens en Eva worden zo scheef dat Eva voor een ogenschijnlijke moeilijke keuze staat. Laat ze haar enige vrienden in Bovenmeer vallen of doet ze mee?

Spit weet in Het smelt een buitengewoon uitzichtloze situatie te creëren bij het uiteenzetten van de jeugd van Eva. Tegelijkertijd weet ze op overtuigende wijze een sluimerende spanning op te bouwen door de wraakactie van Eva uit het heden te vertellen. Voor de lezer is het een groot mysterie wat Eva precies met het ijsblok in haar auto gaat doen. Wat is er met Laurens en Pim gebeurd dat Eva wraak wil nemen? Er zit maar één ding op en dat is doorlezen, wat in dit boek zeker geen straf is.

De schrijfstijl van Spit is, zoals de achterflap ook beschrijft, poëtisch maar in mijn ogen zeker doeltreffend. De uitzichtloze situatie in Bovenmeer weet ze op kundige wijze op papier pakkend weer te geven tezamen met de onderlinge verstandhoudingen tussen de inwoners die voor de lezer, maar wel voor Eva, verrassend zijn.
Naïeve, onzekere en lieve Eva. Een meisje dat er zo graag bij wil horen, op zoek is naar genegenheid en zo graag erkend én gezien wil worden. Een personage dat je niet snel vergeet.

Zeker niet door de ontknoping die je totaal verslagen en overrompeld achterlaat. Het is het moment waar de complete opbouw van het boek, op zeer verfijnde wijze, op is gebaseerd. Al die 480 pagina’s die met uiterste precisie zijn uitgewerkt en verfijnd om de lezer mee te nemen naar deze ontknoping, wat een traktatie is deze leesreis! Ik heb niets anders dan waardering en lof voor Lize Spit en haar overweldigende debuutroman.

5 thoughts on “Het smelt van Lize Spit

  1. Ik ben heel erg nieuwsgierig naar dit boek. Ik heb er al veel goede dingen over gelezen en gehoord maar ook minder goede dingen dus zal ik het zelf moeten lezen om te kunnen beoordelen he ;)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *