Romans en literatuur

Wolkenatlas van David Mitchell

Al jaren had ik dit boek, door veel mensen als aanrader bestempeld, ongelezen in de kast staan. Ooit was ik begonnen aan het eerste verhaal, maar na enkele tientallen pagina’s kon het verhaal mij niet overtuigen om verder te lezen.

Het moment was aangebroken om nogmaals een poging te wagen. De poll die ik enige tijd geleden plaatste, zorgde voor een extra stimulans. Ik moest en zou weten waarom mensen dit als ‘beste boek ooit’ bestempelden. Vol enthousiasme begon ik opnieuw aan het boek en dompelde mij onder in verschillende verhalen die onlosmakelijk met elkaar verbonden bleken te zijn. Ik heb het hier over Wolkenatlas van David Mitchell.

1001004008503836

Wolkenatlas is door zijn structuur al erg bijzonder. Vijf verhalen worden op de helft abrupt onderbroken, om vervolgens in het tweede gedeelte van het boek op een unieke wijze afgerond te worden. Het is een uitgekiend, goed staaltje werk van Mitchell. De verhalen zitten perfect in elkaar en zijn op subtiele, vloeiende wijze verbonden.

Wolkenatlas

Het eerste verhaal is het avontuurlijke reisverhaal uit 1850 van notaris Ewing. Hij reist door de Pacific, waar hij op zijn reis bevriend raakt met de Britse Dokter Henry Goose. Wanneer hij aan boord van een schip gaat om verder te reizen, helpt hij een verstekeling aan boord en loopt hij een tropische parasiet op. Halverwege een zin wordt het verhaal onderbroken en begint het tweede verhaal met een brief uit 1931 van Robert Frobischer.

Deze musicus bevindt zich platzak en onterfd door zijn vader in België.  Hij zoekt en vindt onderdak bij een oude, zieke componist. Het verhaal geeft de brieven weer die Frobischer naar zijn vriend Sixsmith in Londen stuurt. 

Dat is de overgang naar het derde verhaal in de jaren 70; Sixsmith is atoomfysicus en heeft een vernietigend rapport geschreven over de (on)veiligheid in een kerncentrale. Roddeljournaliste Luisa Rey beweegt hemel en aarde om dit rapport in handen te krijgen. Wanneer Luisa Rey met rapport en al een auto-ongeluk krijgt, heeft de lezer geen tijd om op adem te komen. Direct begint het vierde verhaal van een Timothy Cavendish.

Timothy is een Londense uitgever van een jaar of zestig. Op zijn vlucht voor wraakzuchtige familieleden van een van zijn auteurs komt hij een een verpleeghuis terecht waar de kans tot ontsnapping onmogelijk is gemaakt.

Tijdens het verhaal van Timothy Cavendisch wordt er een flinke sprong vooruit in de tijd gemaakt. Het verhaal speelt zich af in Korea en beschrijft de ondervraging van een genetisch gekloond fabricaat Somni-451. Dit fabricaat had als enig doel 19 uur per dag in een fastfood-keten te werken en wordt beschuldigd volledig menselijk te zijn geworden. Een misdaad van ongekende grootte.

Tot zover de vijf, unieke, tot de helft vertelde verhalen met ieder een eigen schrijfstijl. Het zesde verhaal start in een volslagen verwarrend taalgebruik van geitenhoeder Zachry. De lezer komt terecht in een postapocalyptische wereld waar alle beschaving zoek is. De overgeblevenen van de beschaving, de Prescients proberen zich op alle mogelijke manieren te beschermen. Het verhaal vertelt over Prescient Meronym die voor een paar maanden bij de stam van Zachry verblijft.

Dus tot zover. Op bladzijde 382 heb ik het boek aan de kant gelegd. Hoewel het boek perfect in elkaar steekt, de wijze waarop de verhalen met elkaar verbonden zijn (het blijkt altijd een brief, beeldmateriaal of een ander document te zijn) subliem zijn uitgedacht, kunnen de verhalen mijn aandacht niet behouden. Vooral het gedeelte van het boek dat zich in de toekomst bevindt en met name de verhalen uit de postapocalyptische wereld vind ik verwarrend geschreven. Ik was volledig het besef van tijd kwijt, maar misschien is dat ook juist de bedoeling van Mitchell. Het idee achter het boek vind ik geweldig, maar voor mij was de uitwerking vanaf het zesde verhaal dermate futuristisch en onwerkelijk dat ik totaal geen motivatie had om verder te lezen. Het lijkt alsof de verhalen naar een hoogtepunt worden gebracht, om vervolgens gezamenlijk in een afrondingsfase terecht te komen. De verhalen hebben ieder te maken met het voortbestaan van de mensheid, dat is duidelijk. Het ene verhaal concreter dan het andere verhaal, maar toch. In ieder verhaal zit wel een item dat wordt verwerkt in het daaropvolgende verhaal. Tot op een gegeven moment de climax is bereikt en de verhalen worden afgerond.

Met geen enkel verhaal voelde ik een klik, de verhalen waren voor mij te kort om mij er volledig in te verdiepen. Sommige verhalen vond ik zelfs enigszins saai en al gapend heb ik mij door de bladzijdes gewerkt. Alleen bij het verhaal van roddeljournaliste Luisa Rey was ik nieuwsgierig naar de afloop.

In 2012 is het boek verfilmd. De trailer ziet er erg goed uit, dus ik ga deze film zeker nog een keer kijken. Zal het dan toch een keer andersom zijn? Is de film beter dan het boek?

5 thoughts on “Wolkenatlas van David Mitchell

  1. Ik denk niet dat de film beter is dan het boek, maar het is wel makkelijker te volgen – denk ik. Ik vond het boek heel goed maar ik kwam er de eerste keer ook nauwelijks doorheen. Het is een hele klus om het boek te lezen dus als je er niet zoveel aan vindt dan is het niet leuk meer. En je leest tenslotte voor je plezier! Ik snap dus heel goed dat je het aan de kant hebt gelegd. Ga in ieder geval de film proberen!

    1. Ik ga zeker de film proberen! Vond jij het eerste gedeelte van het boek lastig om door heen te komen? Ik had voornamelijk moeite met de toekomst. De trailer van de film ziet er in ieder geval wel erg bijzonder uit.

      1. Sue, ik vond de toekomst juist heel interessant. Niet makkelijk om te lezen, dat zeker niet. Het verleden vond ik vooral heel mooi. Normaal gesproken houd ik niet van die losse verbanden tussen verhalen maar hier wel. Ghostwritten, een ander boek van Mitchell, kon ik niet doorkomen vanwege zijn hele losse verbanden tussen de verhalen.

  2. Ik heb de film wel gezien en hoewel ik hem niet helemaal volgde ben ik nu toch heel nieuwsgierig geworden naar het boek. Ben benieuwd of het boek voor mij opheldering brengt;)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *